Elektrośmieci – zmora współczesności
Każdego roku na całym świecie zwiększa się produkcja śmieci – nie inaczej jest z elektroodpadami. W 2019 roku wyprodukowaliśmy ponad 53 miliony ton elektrośmieci. W Polsce, choć szacuje się, że 60% elektroodpadów jest utylizowana, to aż 200 tysięcy ton rocznie nie zostaje w żaden sposób przetworzone. Ponad 50% sprzętu, który co roku zbierany jest w Unii Europejskiej, stanowią duże AGD – pralki, lodówki, zamrażarki, a zdecydowanym przodownikiem w recyklingu jest Chorwacja.
Dlaczego segregujemy elektrośmieci?
Choć problem elektroodpadów był szeroko dyskutowany – niektórzy wciąż nie zdają sobie sprawy dlaczego tak ważne jest oddzielanie elektrośmieci od innych odpadów. Główną przyczyną jest występowanie w nich niebezpiecznych substancji, które następnie przedostają się do wód gruntowych, gleby, czy powietrza, a także do naszych organizmów. W urządzeniach elektrycznych występują związki takie jak: brom, rtęć, ołów, nikiel, kadm, a także azbest.
Związki te mogą powodować choroby skóry, stany zapalne, zaburzenia układu oddechowego, problemy neurologiczne, osłabiać odporność, a także zmieniać naszą gospodarkę hormonalną. Dodatkowo część z nich może wywoływać zmiany nowotworowe.
Czym są elektrośmieci?
Elektrośmieci, zgodnie z prawem, dzielimy na sześć kategorii, którymi są: sprzęt działający na zasadzie wymiany temperatury, ekrany, monitory i sprzęt z ekranami o powierzchni większej niż 100 centymetrów sześciennych, lampy, sprzęt wielkogabarytowy, małogabarytowy oraz małogabarytowy sprzęt informatyczny i telekomunikacyjny.
Tak szeroki zakres informuje nas przede wszystkim o tym, że większość sprzętu zasilanego na prąd, akumulatory, czy jednorazowe baterie. Niezależnie czy mówimy o wielkogabarytowej zamrażarce, czy urządzeniu, które zabierasz ze sobą na wieczorny bieg, by słuchać w spokoju muzyki – każda z tych rzeczy powinna trafić do specjalnie wyznaczonego miejsca.
Gdzie wyrzucać elektrośmieci?
W większości miast działają specjalne punkty zbiórki elektrośmieci. Problem pojawia się jednak wtedy, gdy trzeba przewieźć zużyty sprzęt do wyznaczonego miejsca. Dotyczy to szczególnie urządzeń wielkogabarytowych, takich jak pralki, lodówki, zamrażarki czy kuchenki.
Na rynku działa wiele firm oferujących odbiór i wywóz elektrośmieci. Dzięki temu można zamówić odbiór bezpośrednio z mieszkania, garażu lub piwnicy. Firmy często umożliwiają także wybór dogodnego terminu i odbiór kilku urządzeń jednocześnie. To wygodne rozwiązanie pozwala zaoszczędzić czas oraz odzyskać miejsce w domu. Wiele osób nadal przechowuje niepotrzebną elektronikę, zamiast oddać ją do utylizacji.
Dlaczego nie warto ryzykować?
Nieprawidłowe wyrzucanie elektrośmieci może prowadzić do poważnych konsekwencji prawnych. Zgodnie z przepisami nie wolno zostawiać sprzętu elektrycznego ani elektronicznego przy śmietnikach czy wywozić go do lasu lub za miasto. Takie działania szkodzą środowisku i mogą stwarzać zagrożenie dla zdrowia oraz życia ludzi. Kara za nielegalne wyrzucanie elektrośmieci może wynieść nawet 5 tysięcy złotych.
Warto również pamiętać, aby nie rozbierać zużytego sprzętu samodzielnie. Nieprofesjonalny demontaż może być niebezpieczny dla zdrowia i środowiska. Specjalistyczne zakłady przetwarzania odzyskują z elektrośmieci cenne materiały, które później wykorzystuje się do produkcji nowych urządzeń.